Vẽ vùng hỗ trợ và kháng cự thế nào mới hiệu quả? Để xác định vị trí then chốt, chỉ cần xem ba điểm này

Cùng một vị trí đã được kiểm tra ba lần, lần thứ tư rốt cuộc nên theo hay nên tránh?

Trong giao dịch, nhiều người đã gặp tình huống tương tự: cùng một vùng hỗ trợ, giá đã quay lại chạm ba lần, mỗi lần đều được giữ và bật lên. Bây giờ lần thứ tư lại đến, theo hay không theo?

Trong giới giao dịch thường có tranh luận về điều này. Có người nói càng nhiều lần kiểm tra thì hỗ trợ càng vững, lần thứ tư cứ nhắm mắt mua lên; cũng có người nói lực mua đã bị tiêu hao từ lâu, lần thứ tư chỉ cần phá là sẽ lao dốc.

Xem lại nhiều trường hợp giao dịch sẽ thấy cả hai kết quả này đều thực sự tồn tại. Vấn đề rốt cuộc nằm ở đâu?

Câu trả lời không phức tạp: bản thân số lần kiểm tra không phải là mấu chốt, mấu chốt là vị trí bạn đánh dấu đó có thực sự được tính là “vùng hỗ trợ then chốt” hay không.

Bạn vẽ không phải mức hỗ trợ, mà là liều thuốc an ủi tâm lý

Nhiều người khi vẽ mức hỗ trợ kháng cự thường có thói quen vẽ thành một đường chính xác đến bốn chữ số sau dấu thập phân. Giá chạm đường là bật lên, đúng là vẽ khá chuẩn; giá phá xuống một chút là cắt lỗ, kết quả lại kéo trở lại ngay — lại bị rũ bỏ thêm một lần.

Vấn đề là trong diễn biến thị trường thực tế không tồn tại một mức giá chính xác nào khiến tất cả nhà giao dịch cùng lúc đưa ra quyết định giống nhau.

Có người vào lệnh sớm, có người đợi giá đi sâu hơn một chút, lại có người đợi tín hiệu xác nhận xuất hiện mới hành động. Những quyết định này phản ánh lên diễn biến giá, khiến giá dừng lại và đảo chiều lặp đi lặp lại trong một phạm vi, chứ không phải lần nào cũng đâm chính xác vào cùng một điểm.

Vẽ đường càng chính xác thì càng dễ bị biến động bình thường làm nhiễu. Hễ phá xuống một chút là cho rằng “hỗ trợ mất hiệu lực”, kéo trở lại thì lại nói là “phá vỡ giả” — bị vả mặt lặp đi lặp lại không phải vì thị trường xảo quyệt, mà vì cách hiểu về mức hỗ trợ ngay từ đầu đã có sai lệch.

Cách làm hợp lý hơn là: khoanh ra phạm vi nơi giá đã nhiều lần tạo ra biến đổi quan trọng, coi đó là vùng cần tập trung quan sát. Mức hỗ trợ không phải một đường, mà là một “vùng địa đới” mà khi giá đến đây, diễn biến thị trường sẽ bắt đầu trở nên đáng chú ý.

Vị trí như thế nào mới đáng để bỏ thời gian quan sát

Vẽ đúng vùng rồi, bước tiếp theo là đánh giá vùng này có giá trị tham khảo thực sự hay không. Có thể bắt đầu từ ba khía cạnh.

Thứ nhất, số lần tiếp xúc hiệu quả phải đủ nhiều.

Ở đây nhấn mạnh “tiếp xúc hiệu quả”, không phải “chạm rất nhiều lần”. Nếu giá cứ dính trong cùng một vùng, vài cây nến K qua lại xuyên qua, trông như đã chạm bảy tám lần, thực tế chỉ có thể tính là một lần kiểm tra. Chỉ khi giá rõ ràng rời khỏi vùng này trước, sau đó quay trở lại, mới được tính là một lần tiếp xúc độc lập mới.

Loại tiếp xúc độc lập này càng nhiều, chứng tỏ thị trường đã từng chú ý đến cùng một phạm vi giá ở những thời điểm khác nhau, giá trị tham khảo của vùng đương nhiên càng cao.

Thứ hai, sau khi tiếp xúc có từng tạo ra phản ứng rõ ràng hay không.

Không phải giá biến động mạnh trong vùng này là được tính là phản ứng mạnh, mà là liệu nó có thể thay đổi rõ rệt trạng thái vận hành ban đầu hay không. Ví dụ giá vốn đang giảm liên tục, đến vùng này thì rõ ràng quay đầu đi lên và đi ra được một quãng — đó mới gọi là phản ứng hiệu quả. Nếu chỉ là tốc độ giảm chậm lại, loanh quanh vài cây nến K rồi tiếp tục giảm, thì sức nặng của vị trí này có hạn.

Thứ ba, đã từng xảy ra việc hoán đổi vai trò hỗ trợ và kháng cự hay chưa.

Một vị trí vốn luôn đè nén giá, mỗi lần đến đây đều rơi lại, đó là kháng cự. Sau đó giá phá lên trên, rồi quay lại kiểm tra cùng một phạm vi nhưng lại tăng trở lại từ đây — kháng cự ban đầu bèn biến thành hỗ trợ. Ngược lại cũng vậy.

Một vùng vừa từng làm hỗ trợ vừa từng làm kháng cự, chứng tỏ cả phe mua và phe bán đều đã thực sự giao tranh tại đây. Giá trị tham khảo của vị trí như vậy cao hơn nhiều so với nơi chỉ bật lên một lần.

Năng lực nhận diện cần được luyện tập lặp đi lặp lại

Ba tiêu chuẩn này không khó hiểu, cái khó là khi mở một biểu đồ xa lạ, liệu có thể nhanh chóng nhận diện ra chúng hay không.

Lần tiếp xúc nào được tính là kiểm tra hiệu quả? Vùng nào từng tạo ra phản ứng mạnh? Nơi nào đã hoàn thành việc hoán đổi hỗ trợ - kháng cự? Những câu hỏi này chỉ đọc vài bài viết, làm quen một hai trường hợp là hoàn toàn không đủ, phải thông qua luyện tập với khối lượng lớn để hình thành thói quen phán đoán.

Đối với nhà giao dịch, môi trường mô phỏng là bối cảnh phù hợp để luyện loại năng lực nhận diện này. Lấy EagleTrader - mô hình giao dịch tự doanh - làm ví dụ, vốn mô phỏng của nó tái hiện 1:1 diễn biến thị trường thực tế, nhà giao dịch không cần chịu áp lực lỗ thật, có thể đem cùng một bộ tiêu chuẩn phán đoán đặt vào các loại hàng hóa khác nhau, các chu kỳ khác nhau để kiểm chứng lặp đi lặp lại.

Cách luyện tập không phức tạp: chọn diễn biến lịch sử, trước tiên tự khoanh ra các vùng then chốt, rồi lật về sau xem biểu hiện thực tế của giá sau khi đến những vùng này. Phán đoán đúng thì tổng kết kinh nghiệm, phán đoán sai thì phân tích nguyên nhân. Luyện nhiều rồi, mở một biểu đồ ra, vùng nào đáng chú ý thường có thể nhận diện được ngay từ cái nhìn đầu tiên.

Ngoài ra, bản thân EagleTrader có các quy tắc quản trị rủi ro rõ ràng, có thể giúp nhà giao dịch hình thành thói quen vào lệnh nhỏ, đặt cắt lỗ khi giao dịch, tránh việc vì môi trường mô phỏng không áp lực mà tùy tiện vào lệnh lớn, bảo đảm kỹ thuật và kỷ luật cùng được nâng cao.

Mức hỗ trợ không phải để dự đoán, mà là điểm khởi đầu để quan sát

Quay lại câu hỏi ban đầu: cùng một vùng hỗ trợ đã được kiểm tra ba lần, lần thứ tư có nên theo không?

Nếu ba lần này đều là những lần tiếp xúc hiệu quả tương đối độc lập, giá đã từng tạo ra phản ứng rõ ràng tại đây, đồng thời còn từng xảy ra hoán đổi hỗ trợ - kháng cự — thì số lần kiểm tra càng nhiều càng chứng tỏ vùng này đáng chú ý.

Nhưng “đáng chú ý” không đồng nghĩa với “chắc chắn sẽ bật lên”. Tác dụng của vùng hỗ trợ kháng cự không phải để người ta đoán trúng điểm thấp nhất và điểm cao nhất, cũng không phải để chứng minh việc vẽ đường chính xác đến mức nào, càng không phải để người ta tách khỏi xu hướng, thấy hỗ trợ là bắt đáy.

Ý nghĩa thực sự của nó nằm ở việc nhắc nhở: sau khi giá đi vào phạm vi này, diễn biến thị trường đáng để bắt đầu quan sát nghiêm túc. Còn theo hay không theo, theo như thế nào, vẫn cần kết hợp xu hướng, kết hợp tín hiệu, kết hợp hệ thống giao dịch của bản thân để đưa ra quyết định.

Trong giao dịch không có câu trả lời một lần là xong, chỉ có những phương pháp không ngừng được kiểm chứng. Và cách kiểm chứng tốt nhất chính là liên tục luyện tập trong một môi trường ít áp lực và có thể lặp lại.